گمان مبر كه به پايان رسيد كار مغان..... هزار باده ناخورده در رگ تاك است


اخبار روز  

معرفي سايت
کليپ «دوباره مي‌سازمت وطن»...ستاد نسیم

پایگاه خبری ستاد انتخاباتی دکتر مصطفی معین

وبلاگ شخصی دکتر معین

انجمن دفاع از حقوق زندانیان

سایت رسمی دکتر سروش

پایگاه خبری رویداد

سایت رسمی دکتر کدیور

پایگاه اطلاع رسانی خانه احزاب ايران

سایت مشترک عطاالله مهاجرانی وجمیله کدیور

روزنامه اقبال

انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ایران

نسیم؛نسل سومی های یاور معین

سایت اندیشه وران کرد

پایگاه خبری میزان

وبنوشته های سیدمحمدعلی ابطحی

روزنامه اینتر نتی روز

کاریکاتورهای هادی حیدری

پرشین نیوز

روزنامه ایران

از این روزها ...وبسایت شخصی سعید شریعتی

وبلاگ گروهی جمعی از زنان اصلاح طلب

روزنامه اینترنتی ایران ما

ایسنا... خبرگزاری دانشجویان ایران

روزنامه اطلاعات

هفته نامه سیروان

روزنامه شرق

سایت رسمی عمادالدین باقی

خبرگزاری کار ایران

وبلاگ اختصاصی احمد شیرزاد

وبلاگ مهر...وبنوشته های علی مزروعی

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران

پایگاه خبری تبریز نیوز

پایگاه خبری نثرما(اصفهان)

خبرگزاری میراث فرهنگی

سینا خبرگزاری جامعه جوانان ایرانی

پایگاه خبری خلیج فارس

روزنامه همبستگی

روزنامه اعتماد

روزنامه آفتاب یزد

جستجو
   
مقالات

  پیام خاتمی به کنفرانس بین المللی گفت و گوی میان فرهنک ها و تمدنها در اسپانیا


  هزینه های یک اظهار نظر


  سخنان آقای احمدی نژاد در آستانه روز قدس


  خدا و انسان معاصر(1)*


  ويژگي جامعه و دولت در انتخابات نهم*


  اتحاد،مسأله اين است


  هند؛ ديپلماسي در شرايط بحران


  فساد مالي "ارزشي ها" توطئه آمريکاست...


  دولت غير پاسخگو


  خاطراتي از يك سفرمعنوی


تريبون

  دولت پاسخگو- دولت عوام‌زده


  براي گنجي چه مي توان كرد؟


  اهميت سرمايه‌گذاري در كشور


  انرژي هسته‌اي ... آري، نه!!!


  علي و خوارج


  شيعه‌ علي بودن


  چند پرسش درباره نظارت مجمع تشخيص مصلحت بر قواي سه گانه


  داستان شب نوزدهم


  چگونه بر قلدرها غلبه كنيم؟


  هراس از دولت در سايه؟


 

   تاريخ و زمان ورود خبر : 16:33:11 - 25/7/84
آينده انديشى در عرصه سياست ملى و بين المللى Print This Page!!!

شرق-على پايا:

آينده انديشى Futures studies كه در زبان فارسى براى آن معادل هاى ديگرى نظير آينده پژوهى، آينده نگرى، آينده نگارى و امثالهم نيز پيشنهاد شده، دانشى است كه در وظيفه آن نگرش به افق هاى دوردست در عرصه هاى گوناگون و ارزيابى سنجيده سه گونه سناريوى متفاوت در هر يك از اين عرصه ها است. متخصصان آينده انديشى به عنوان نمونه در عرصه سياست مى كوشند تا آنجا كه توان فكرى و معرفت هاى اندوخته شان اجازه مى دهد، همه تحولاتى را كه در اين قلمرو «امكان» وقوع دارند مشخص سازند. در گام بعد اين متخصصان با بهره گيرى از معيار ها و موازينى كه در اختيار دارند تلاش مى كنند تا در ميان اين سناريو هاى ممكن، آنها را كه «احتمال» وقوعشان بيشتر است مشخص سازند. و بالاخره در مرحله نهايى، اين محققان اهتمام مى ورزند تا از ميان اين آينده هاى محتمل، آينده هاى «مطلوب» و «نامطلوب» را مشخص سازند.پس از اين مرحله، آينده انديشان با كمك ديگر متخصصان و سياستگزاران و تصميم گيرانى كه در يك عرصه معين فعال هستند همه همت خود را بذل آن مى كنند كه با تدوين استراتژى هاى كارساز، تحقق مطلوب ترين سناريو ها را از ميان مجموعه سناريو هاى مطلوب عملى سازند و با تدبير و برنامه ريزى صحيح و مناسب تا آنجا كه مقدور است از تحقق «آينده هاى نامطلوب» جلوگيرى به عمل آورند.افق ديد دانش آينده انديشى، فراخ و گسترده است و ارزيابى ها و پژوهش هايى كه به مدد اين دانش در عرصه هاى مختلف به انجام مى رسد در مقياس زمانى به ده، بيست، سى، پنجاه و صد سال بعد نظر دارد. در مواردى، آينده انديشان گستره بررسى هاى خود را از اين حد نيز فراتر مى برند.برنامه چشم انداز بيست ساله كه در سال ۸۳ به دولت عرضه شد نمونه اى از همين قبيل اقدامات در عرصه آينده انديشى است. آقاى سيد محمد خاتمى در چهاردهمين اجلاس خبرگان رهبرى نكات مهمى را در باره اين چشم انداز و شرايط تحقق آن بازگو كرد. در اين نوشتار قصد ارزيابى گفته هاى ايشان در ميان نيست بلكه غرض از آن است كه با استفاده از زمينه اى كه اين صحبت احياناً در ميان اهل نظر و تصميم گيران فراهم آورده، نكته اى در تتميم و تكميل آن اضافه شود.جان سخن آقاى خاتمى آن بود كه در شرايطى كه منطقه خاورميانه و نيز ميدان هاى فراختر جهانى با بحران هاى گوناگون دست به گريبان هستند، ديناميسم تحولات بين المللى به گونه اى است كه بالقوه مى تواند حيات ملت ها را، به رغم تاريخ طولانى آنها، بر باد فنا دهد. به رغم اين عرصه خطرخيز، ايران اسلامى از ظرفيت هاى مناسبى برخوردار است كه در صورت بهره گيرى بهينه از آنها، اين كشور مى تواند نه تنها در ظرف بيست سال آينده به ابرقدرت منطقه تبديل شود كه در سطح بين المللى نيز به يكى از بازيگران اصلى و تاثيرگذار از حيث مشاركت در سازندگى و رشد و نيكبختى خانواده جهانى قلمداد گردد.اما در موقعيت كنونى با اين ايده آل فاصله داريم و چنين نيست كه اگر دست روى دست بگذاريم و آينده انديشانه براى تحقق اهداف بلندى كه در نظر داريم و برساختن آينده اى كه اميد رسيدن بدان را در سر مى پروريم، اقدام نكنيم، بتوانيم شاهد مقصود را در كنار بگيريم.نگارنده در سال ۲۰۰۴ در يك كنفرانس بين المللى كه به وسيله اتحاديه اروپا و با همكارى چند دانشگاه اروپايى در لندن برگزار شده بود شركت كرد. موضوع كنفرانس بررسى چشم اندازهاى پيش روى اتحاديه اروپا و بررسى سناريوهايى بود كه براى تحولات آتى اين نهاد ارائه شده بود.در ميان شركت كنندگان چهره هاى برجسته اى حضور داشتند كه برخى از آنان در زمره معماران فكرى اتحاديه اروپايى به شمار مى آمدند. از شمارى از كشور هاى غير اروپايى نيز صاحبنظرانى در اين گردهمايى شركت جسته بودند. در اين ميان يك محقق سرشناس آمريكايى كه در زمره مدافعان عضويت تركيه در اتحاديه اروپا بود، در سخنرانى خود به تفصيل در باره اهميت نهاد اتحاديه اروپا و لزوم افزايش توان براى عضويت اعضاى جديد توضيحاتى داد و بر اين نكته تاكيد كرد كه يك اتحاديه قدرتمند مى تواند نقش بسيار موثرى در ايجاد تعادل در جهانى ايفا كند كه در حال حاضر به ناگزير با سلطه يك ابرقدرت مواجه است. در آن جلسه از سخنران سئوال كردم كه آيا مى تواند آينده اى را تصور كند كه در آن جمهورى اسلامى ايران نيز عضو اتحاديه اروپايى شده باشد. برخلاف انتظار من، سخنران نه تنها اين پرسش را خيالپردازانه يا غيرواقع بينانه تلقى نكرد كه در تاييد آن تاكيد كرد كه «اتحاديه اروپايى» يك بر ساخته نظرى و فكرى است و نه يك محدوده جغرافيايى. اين ساختار نظير هر برساخته بشرى، واجد شمارى از كاركرد ها است كه از جمله آنها كمك به ايجاد صلح و ثبات در كل جهان و فراهم آوردن زمينه رشد و رفاه عمومى و كاستن از تنش ها و بسط روابط سازنده ميان ملت ها است. محقق آمريكايى تصريحاً بر اين نكته پاى فشرد كه ايران اسلامى به علت موقعيت ويژه اى كه در جهان اسلام دارد مى تواند در اتحاديه اروپايى، به عنوان سر پل ارتباطى ميان جهان اسلام و جهان غرب، نقش مهمى ايفا كند. انديشه عضويت ايران در اتحاديه اروپايى در ظرف و زمينه شرايط كنونى بعضاً سودايى محال به شمار مى آيد. اما از يك ديدگاه آينده انديشانه، چنين سناريويى نه تنها محتمل كه احياناً مطلوب نيز تلقى مى شود. تجربه عضويت كشور ها در اين اتحاديه نشان داده كه حضور در اين باشگاه، امتيازات و امكانات مناسبى را در اختيار اعضا قرار مى دهد و زمينه را براى بسط توانمندى هاى آنها فراهم تر مى سازد. يكى از علل اصلى اصرار تركيه براى ورود در اين باشگاه، همين جنبه است. ايران اسلامى چاره اى جز تعامل گسترده با جهان بيرون از خود ندارد. بقاى اين زيست بوم چنانكه آقاى خاتمى نيز در سخنان خود بر آن تاكيد ورزيده در گرو برخورد خردمندانه با اين مسئله است. اين مسئله البته ابعاد پيچيده و متعددى دارد . به عنوان نمونه دوستى كه در امور فرهنگى از تجربه اى طولانى برخوردار است و اطلاعات زيادى در اين حوزه دارد براى نگارنده نقل مى كرد كه اكنون دانشجويان ايرانى براى برگزارى امتحان تافل به افغانستان مى روند. افغانستان همسايه، مى تواند در آينده اى نه چندان دور، با ايجاد امكانات آموزشى بيشتر، به جذب نخبگان ما بپردازد. به عنوان يك نمونه ديگر در اسفند ماه سال گذشته نگارنده در ديدارى با آقاى خاتمى پس از اطلاع از اين نكته كه ايشان درصدد است تا يك نهاد بين المللى را با همكارى يونسكو براى ترويج انديشه گفت وگوى تمدن ها برپا سازد، به ايشان پيشنهاد كرد تا در سخنرانى خود در مجمع جهانى يونسكو در پاريس ضمن ارائه توضيحات نظرى بيشتر در باره نظريه گفت وگوى تمدن ها پيشنهاد تازه اى را داير بر ايجاد «ائتلافى از كشور هاى خيرخواه» براى مقابله با تروريسم در سطح جهانى و در جلوه ها و مظاهر گوناگون آن، مطرح سازد و بر اين نكته تاكيد ورزد كه ايران، در مقام كشورى با سابقه تاريخى و تمدنى طولانى كه خود از تروريسم ضربات زيادى را متحمل شده، به تاسيس نظم و تمدنى عادلانه و خيرخواهانه براى همه جهانيان علاقه مند است و به اين دو اعتبار، هم از انگيزه و هم توانايى در ايفاى نقشى موثر در چنين ائتلافى برخوردار است. متاسفانه اين پيشنهاد از جانب آقاى خاتمى در آن اجلاس مطرح نشد. در عوض اندكى بعد و تقريباً همزمان با بمب گذارى هاى لندن، نخست وزير اسپانيا در سفر به انگلستان اين پيشنهاد را به عنوان يك ايده بكر و بديع مطرح كرد و تونى بلر نخست وزير انگلستان نيز از آن به نحو همه جانبه حمايت به عمل آورد. از آن زمان تاكنون، جهان غرب در يك حركت هماهنگ بيش از پيش به سمت اعمال فشار بر ايران حركت كرده است و براى نخستين بار لحن حتى مقامات ارشد اروپايى نيز در تعامل با ايران خصمانه شده است. آمريكايى ها كه از مدت ها قبل چنين رويه اى را در پيش گرفته بودند. در يك چشم انداز آينده انديشانه، ايران اسلامى مى بايد شيوه هايى را مدنظر قرار دهد كه براى ده، بيست، سى، پنجاه و صد سال آينده شانس بقاى آن را در تعامل با فضاى بيرونى به نحو بهينه افزايش دهد. اعتمادسازى از جمله مهمترين كارت هاى برنده در اين بازى ظريف است. خانم رايس وزير امور خارجه آمريكا در سفر اخير خود به پاريس، با صراحت اعلام كرد كه براى غرب مسئله حق ايران جهت بهره ورى از فناورى هسته اى مسئله اصلى نيست، بلكه مسئله اصلى فقدان اعتماد به اين كشور است. آينده انديشان به سناريوهايى توجه مى كنند كه نه تنها از امكان كه از احتمال تحقق نيز برخوردارند و وقوع آنها مطلوب است. اين سناريو ها در بدو امر احياناً عجيب و شگفت مى نمايند اما آنان كه با ظرايف آينده انديشى آشنا هستند مى توانند وزن و ارزش آنها را با دقتى خرسند كننده مورد سنجش قرار دهند. پيشنهاد عضويت ايران در اتحاديه اروپايى، سناريويى آينده انديشانه است كه مى تواند در مذاكرات جارى ميان ايران و غرب به عنوان امتيازى معقول در قبال مذاكرات هسته اى ايران، با طرف هاى غربى مطرح شود.



   پايان خبر

تماس با ما | درباره ما | وب لاگ ما | [mail dot emrooz at gmail dot com]
Sitemap