گمان مبر كه به پايان رسيد كار مغان..... هزار باده ناخورده در رگ تاك است


اخبار روز  

معرفي سايت
کليپ «دوباره مي‌سازمت وطن»...ستاد نسیم

پایگاه خبری ستاد انتخاباتی دکتر مصطفی معین

وبلاگ شخصی دکتر معین

انجمن دفاع از حقوق زندانیان

سایت رسمی دکتر سروش

پایگاه خبری رویداد

سایت رسمی دکتر کدیور

پایگاه اطلاع رسانی خانه احزاب ايران

سایت مشترک عطاالله مهاجرانی وجمیله کدیور

روزنامه اقبال

انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ایران

نسیم؛نسل سومی های یاور معین

سایت اندیشه وران کرد

پایگاه خبری میزان

وبنوشته های سیدمحمدعلی ابطحی

روزنامه اینتر نتی روز

کاریکاتورهای هادی حیدری

پرشین نیوز

روزنامه ایران

از این روزها ...وبسایت شخصی سعید شریعتی

وبلاگ گروهی جمعی از زنان اصلاح طلب

روزنامه اینترنتی ایران ما

ایسنا... خبرگزاری دانشجویان ایران

روزنامه اطلاعات

هفته نامه سیروان

روزنامه شرق

سایت رسمی عمادالدین باقی

خبرگزاری کار ایران

وبلاگ اختصاصی احمد شیرزاد

وبلاگ مهر...وبنوشته های علی مزروعی

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران

پایگاه خبری تبریز نیوز

پایگاه خبری نثرما(اصفهان)

خبرگزاری میراث فرهنگی

سینا خبرگزاری جامعه جوانان ایرانی

پایگاه خبری خلیج فارس

روزنامه همبستگی

روزنامه اعتماد

روزنامه آفتاب یزد

جستجو
   
مقالات

  سيره علوي(1)*


  تركمانچاي


  مظلمه خون سیاوش


  مصوبه دولت علیه گفتگوی تمدنها


  تبهكار طلبكار


  درس هايى براى فرمانروايان


  مثل بچه آدم حرف بزن ...


  حريم مقدس "مفسدين"


  كارنامه راه يافتگان


  آينده انديشى در عرصه سياست ملى و بين المللى


تريبون

  مي روند...


  درباره كاهش نرخ بهره


  گرت مملكت بايد آراسته...


  سوارشدن برقطار صلح


  جدول زمانبندي فصل پاييز كارگاه‌هاي آموزشي جبهه مشارکت اصفهان


  پارلمان استانى


  تازيانه بر آب


  بيانيه كروبى درباره انتخابات خبرگان


  چه خواهند كرد؟


  دعا براي مرگ الفبا


 

   تاريخ و زمان ورود خبر : 11:45:14 - 2/8/84
تركمانچاي Print This Page!!!

سیدمصطفی تاجزاده:
01 نزديك به دو قرن از انعقاد دو قرارداد ننگين "گلستان" و "تركمانچاي" مي‌گذرد. در اين مدت هيچ دولتي در ايران (قاجار، مشروطه‌‌خواهان، پهلوي و جمهوري اسلامي) خواهان پس‌گيري سرزمين‌هاي از دست رفته طبق دو قرارداد مذكور از روس‌ها (تزارها، كمونيست‌ها و رژيم كنوني) نشده است. علت روشن است، طرح چنين تقاضايي به معناي آغاز جنگي بوده است كه نه تنها گرجستان و قفقاز و ... را به ايران برنمي‌گرداند، بلكه ممكن بوده است قسمت ديگري از خاك ايران را از آن جدا كند. تصميم عقلاني آن است هر ملت مطابق با شرايط داخلي و واقعيات بين‌المللي تصميم بگيرد و رفتار كند. عقلانيتي كه شاه و درباره قاجار پيش از جنگ دوم با روسيه كه به تركمانچاي ختم شد از آن بهر‌ه نبردند. آنان به ضعف مفرط و عقب ماندگي آشكار ايران از يك سو و قدرت نظامي برتر تزارها در ابتداي قرن نوزدهم توجه نكردند و به جاي تلاش براي پيشرفت ايران همپا با تحولات منطقه‌اي و جهاني، به رمل و اسطرلاب چشم دوختند و در درياي تملق‌ و چاپلوسي اطرافيان مدهوش شدند و غيرت ايماني مردم را براي پيروزي بر خصم كافر و آزادسازي شهرهاي اسلام كافي دانستند.
02 اگر بعد از قرارداد گلستان، شاه و دربار و تبليغات رسمي قاجار به جاي تحريك عواطف مردم براي آغاز دوباره جنگ، به نوسازي كشور، از جمله ارتش و ايجاد صنايع نظامي مي‌پرداختند، كاري كه سه دهه بعد اميركبير آغاز كرد و سپس با اقتدار كافي از مرزهاي خود حراست مي‌كردند، آيا تركمانچاي به ايران تحميل مي‌شد؟ آيا ايرانيان نمي‌توانستند با نوسازي و بازسازي ميهن خويش، خسارات عهدنامه گلستان را نيز جبران كنند؟ با كمال تاسف بي‌توجهي به واقعيات و روند تحولات، از جمله اوضاع ايران و موقعيت روسيه چنان ضربه‌اي به كشور وارد كرد كه امضا و پذيرش "تركمانچاي" كه مظهر تحقير و ضعف ملي بود، ضروري محسوب شد و در زمان خود اعتراضي برنينگيخت. زيرا انتخاب ديگر آن بود كه جنگ ادامه يابد و بسياري از شهرهاي ديگر ايران در آذربايجان، از جمله تبريز، در دست روس‌ها باقي بماند.
03 چه كساني در تحميل قرارداد تركمانچاي به ايران مقصرند؟ آيا اعضاي هيئتي كه به سرپرستي عباس ميرزا با روس‌ها مذاكره و نهايتاً قرارداد را امضا كردند بايد محكوم شوند يا آن گروهي كه پيش از آن با بي‌تدبيري و بي‌مسئوليتي بر طبل جنگ كوبيدند و علاوه بر خسارات انساني و اقتصادي، موجب شدند ارتش روس‌ به تبريز وارد شود و با اشغال "وليعهد نشين قاجار" ملت ايران را تحقير كند؟ آيا جنگ‌طلبان اعم از درباريان، نظاميان و آن دسته از روحانيون كه بي‌توجه به شرايط ملي و بين‌المللي فتوا و فرمان جهاد صادر كردند و موجب شكست ننگين و خفت‌باري شدند، مقصرند يا كساني كه براي خروج روس‌ها از تبريز و خاتمه جنگ آن عهدنامه را امضا كردند؟
04 تفاوت تركمانچاي با قرارداد 1919 ،كاپيتولاسيون، تنباكو و ... اين است كه قراردادهاي اخيرالذكر به دليل دريافت رشوه يا به علت سرسپردگي امضاكنندگان به بيگانگان منعقد شدند، ولي در مورد قرارداد‌هايي مانند تركمانچاي كشور در موقعيتي قرار نداشت كه جز انعقاد آن موافقتنامه‌ها انتخاب ديگري نمايد. در تركمانچاي وضع فرق مي‌كرد. پيروزي نظامي در جنگ، روسيه را در جايگاه برتر قرار داده بود و مي‌توانست اراده خود را بر دولت و ملت ايران تحميل كند كه كرد. به علت همين تفاوت امضاكنندگان عهدنامه‌هايي مانند قرارداد 1919 ميلادي در ايران بدنامند. اما عباس ميرزا، كه در رأس مذاكره‌كنندگان با روس‌ها بود و در نهايت عهدنامه تركمانچاي را امضا كرد، يكي از معدود رجال خوشنام قاجار به شمار مي‌رود.
05 پيش از آغاز جنگ عباس ميرزا تلاش كرد با ديپلماسي و تداوم مذاكرات مانع بروز فاجعه شود اما در تهران گوش شنوايي نيافت. دربار را چاپلوسان و چپاولگران محاصره كرده بودند و پيشوايان بزرگ مذهبي، همچون سيدمحمد طباطبايي اصفهاني (معروف به سيد محمد مجاهد) و ملا احمد نراقي نيز تحت تأثير جوي كه جنگ‌طلبان بي‌مسئوليت ايجاد كرده بودند و از جمله در "مجمع بزرگ ملي ايران" كه قبل از جنگ تشكيل شد، تجلي كرد، به جاي دعوت دربار به تدبير و تأمل و حمايت از عباس ميرزا و قائم مقام، فتوا دادند "دولت ايران با دولت روسيه ترك مصالحه و مدارا كند و لازم است و واجب شرعي كه عداوت و منازعت آشكار سازد". به عبارت روشن دولت ايران به روس‌ها اعلان جنگ كند، آن هم پس از آنكه فرستاده ويژه آن كشور، بعد از مرگ الكساندر اول و به قدرت رسيدن نيكلاي اول به تهران آمده بود تا شاه ايران را قانع كند هيئتي براي "تهنيت جلوس امپراتور جديد" و "تعزيت امپراتور متوفي" به سن پترزبورگ اعزام كند و مذاكرات را از سر گيرند. علما در "مجمع بزرگ" خود، ضمن رد درخواست ملاقات نماينده اعزامي دولت روسيه، اعلان كردند: "مهرباني با كفار بنابر نص كلام ايزد جبار حرام است".
06 تصميم‌گيري براساس احساسات و نه عقلانيت و همه‌جانبه‌نگري موجب شد نه تنها ايران ولاياتي را كه طبق پيمان‌نامه گلستان در سال 1813 ميلادي (1192 ه. ش.) از دست داده بود، از جمله گرجستان و شيروان و باكو و قراباغ و گنجه و ... را پس نگيرد، بلكه به موجب معاهده "تركمانچاي" (1828 ميلادي ، 1207 ه.ش.) تسلط روس‌ها بر قفقاز كامل شد و ايروان و نخجوان نيز به آنان واگذار گرديد. طبق قرارداد تركمانچاي حقوق ايران در درياي خزر سلب و حاكميت قضايي ايران نقض و كاپيتولاسيون روس‌ها در ايران اعمال شد.
07 اين روزها مكرراً درباره تحميل قراردادي همچون تركمانچاي به ايران، در جريان دانش هسته‌اي، هشدار داده مي‌شود، بدون آن‌كه هشدار دهندگان تبيين كنند چه بايد كرد تا كشور در موقعيتي قرار نگيرد كه ايران بين تحريم‌هاي جهاني يا هجوم نظامي و امضاي چنين قراردادي حق انتخاب نداشته باشد. به نظر من، افرادي كه بي‌توجه به واقعيات ملي و بين‌المللي، كشور را در معرض تحريم بين‌المللي يا جنگ قرار مي‌دهند، تحميل‌كنندگان واقعي تركمانچاي ديگري به ايران خواهند بود. فريادهاي اين گروه به منظور سرپوش گذاردن بر بي‌تدبيري و ترس از مواجهه با واقعيات است و آدرس غلط دادن درباره تحميل‌كنندگان واقعي قرارداد ننگين احتمالي به كشور. البته مشكل مدعيان، آگاهي ملت ايران است كه با توجه به تجربيات تاريخي، به اين نتيجه رسيده است ابتدا بايد كشور تقويت و موقعيت اقتصادي، علمي، فني آن تثبيت شود، تا دستيابي به همه حقوق ميهن ميسر گردد.


   پايان خبر

تماس با ما | درباره ما | وب لاگ ما | [mail dot emrooz at gmail dot com]
Sitemap